Vraag het de notaris

In deze rubriek willen wij de lezers de gelegenheid geven tot het stellen van vragen op het gebied van het familierecht. Ze zullen anoniem in deze rubriek worden beantwoord.

Stel uw vragen schriftelijk aan:

pdukkers@dukkers.nl

Mr  Peggy E.M. Dukkers, NVA notaris

Nicolaas Beetsstraat 152, 1054XV Amsterdam,

met vermelding: “Westerpost”.

 

Mijn ouders hebben ieder een tweetrapstestament gemaakt. Ik wil graag erven zonder verplichtingen, kan dat? Ik hoor toch in ieder geval mijn legitieme portie “vrij en onbezwaard” te ontvangen?

Tweetrapstestament

In een dergelijk testament bepaalt de erflater hoe met zijn erfenis/vermogen moet worden omgegaan na het overlijden van de erfgenamen die er in worden benoemd. Er wordt in bepaald dat alles wat de erfgenaam bij zijn eigen overlijden “onvervreemd en onverteerd” achterlaat gaat naar door de erflater aangewezen verwachters. Een voorbeeld: uw moeder benoemt u tot enig erfgenaam met de bepaling dat wat er bij uw overlijden over is van haar nalatenschap, gaat naar de kinderen van uw broer. U bent daardoor de bezwaarde erfgenaam en de kinderen van uw broer zijn de verwachters. In het testament zullen regels staan over wat u mag doen met het geërfde vermogen. Meestal mag de bezwaarde erfgenaam niets wegschenken. Ook kan de bezwaarde erfgenaam niet bij testament over het geërfde gedeelte beschikken. Verder is de bezwaarde erfgenaam vrij hoe hij het geërfde vermogen wil besteden.

Legitieme portie

De legitieme portie is het recht van kinderen om in ieder geval een bepaald gedeelte van hun ouders te erven. Sedert de grote wetswijzing in het erfrecht van 2003 is de legitieme portie een GELDVORDERING ter grootte van de helft van het erfdeel als er geen testament zou zijn geweest. Als een kind in een testament expliciet is onterfd of niet is genoemd, kan het bij de erfgenamen een geldbedrag opvorderen ter grootte van de helft van het zogenoemde versterf-erfdeel. Stel dat iemand is onterfd, die voor de helft (1/2e) erfgenaam zou zijn, dan is zijn/haar legitieme portie een geldbedrag van een/vierde (1/4e) gedeelte van de nalatenschap. Voor 2003 was de legitieme portie heel anders. Toen moesten kinderen hun legitieme portie altijd “vrij en onbezwaard” krijgen. Maar sedert 2003 heeft de legitieme portie een andere inhoud gekregen. Onterfde kinderen hebben thans geen recht op spullen uit de nalatenschap, mogen niet meebeslissen over de verdeling van de nalatenschap. Zij hebben uitsluitend recht op een vordering in geld, die zij moeten opeisen binnen 5 jaar na het overlijden van de ouder.

U bent niet onterfd.

In de tweetrapstestamenten van uw ouders bent u benoemd tot erfgenaam met de bepaling wat er met het restant van de erfenis moet gebeuren na uw overlijden. U bent helemaal niet onterfd, dus is er geen plaats om een beroep te doen op de legitieme portie. Uw ouders hebben de vrijheid om een dergelijk testament te maken. U kunt deze nalatenschap aanvaarden of verwerpen. De keus is aan u.

 

Ik ben tot enig erfgenaam benoemd in het testament van mijn tante dat zij in 2013 maakte. Zij is vorige maand overleden. Waarom wil de bank dan toch ook nog een Verklaring van Erfrecht?

Het testament alleen is maar een gedeelte van het bewijs dat u erfgenaam bent. Voordat de notaris de Verklaring van Erfrecht opmaakt is er het een en ander uitgezocht. Is dit het laatste testament van uw tante? Dat zoekt de notaris op in het Centraal Testamenten Register. Heeft u als erfgenaam de nalatenschap aanvaard? De notaris wijst u op uw rechten en plichten als erfgenaam en laat u vervolgens een verklaring van aanvaarding tekenen. Pas daarna is het bewijs dat u de enige erfgenaam bent volledig en kan de Verklaring van Erfrecht worden opgemaakt waarin dat staat.

 

Augustus 2018.