Verzetsstrijders krijgen een gezicht

Hans van der Straeten Actieve bewoners uit de Vrijheids-  en verzetsheldenbuurt in de Middelveldsche Akerpolder te Osdorp vinden dat hun straatnaamborden inmiddels aan vervanging toe zijn, want die zien er na ongeveer 30 jaar niet meer uit. Behalve het ongemak van een slechte leesbaarheid, vinden de bewoners dat een vervaagd straatnaambord geen fraai gezicht is, maar vooral het feit dat deze vervaagde namen van verzetsstrijders op deze manier geen huldeblijk meer vormen. Daarnaast wilden de bewoners een foto met tekst van deze verzetsstrijders bij het herdenkingsmonument. De fractie van de VVD wilde de ideeën van de bewoners graag ondersteunen en stelde een ongevraagd advies op voor stadsdeelcommissie Amsterdam Nieuw-West.

Buurtbewoner Rick onder een vervaagd straatnaambord. Rick stelde voor ook plaquettes met foto’s van de verzetslieden toe te voegen bij het herdenkingsmonument, waardoor zij een gezicht krijgen.

 

Idee bewoners opgepakt

De Middelveldse Akerpolder (MAP) is een wijk waar de namen van straten en bruggen ons herinneren aan de verzetsstrijders van 1940 – 1945. Vanaf 1988 is de Middelveldsche Akerpolder (MAP 1) ten noorden van de Akersingel bebouwd. De eerste straten kregen de namen van mensen uit het verzet in de Tweede Wereldoorlog. De wijk heet de Verzetsheldenbuurt. Het straatnaambord Joop Woortmanplein werd 21 augustus 1992 onthuld.

Bewoners uit deze wijk hebben meerdere malen gemeld aan 14020 dat hun straatnaamborden nodig aan vervanging toe zijn en begrijpen niet goed waarom het Stadsdeel hier geen actie in onderneemt. Het zou uit respect zo moeten zijn dat wij er op toezien dat de naamborden goed worden onderhouden c.q. vervangen worden, wanneer dit nodig is. Het verzoek van buurtbewoners om de straatnaamborden te vervangen heeft kennelijk wel al enig resultaat opgeleverd, want vrij snel na indiening van het verzoek werd het naambord A. Holzensingel vervangen. Mogelijk is dit de eerste stap van de vervanging van alle straatnaamborden in deze buurt. Maar de bewoners willen nog iets extra’s vragen.

Plaquettes bij herdenkingsmonument

De bewoners uit de MAP / verzetsstrijderswijk kwamen met het volgende idee en voorstel. Het is dit jaar 75 jaar geleden, dat wij werden bevrijd en dat herdenken wij ieder jaar op 5 mei. Daarnaast is men van mening dat de kennis van bewoners te kort schiet over deze materie en/ of dat deze kennis is weggezakt. Het voorstel is één of meer plaquettes bij het herdenkingsmonument op het Joop Woortmanplein te plaatsen met hierop alle namen van de verzetsstrijders van wie de naam in straten en op bruggen in deze wijk zijn vermeld. Dit met een foto en een stukje tekst waar zij zich in de oorlog voor hebben ingezet.

Fred Siegel (VVD) bij het verzetsstrijdersmonument. “Vrijheid zit in de naam van mijn partij, daarom pak ik heel graag dit idee van bewoners op”.

Als basis hiervoor denkt Fred Siegel (VVD, Osdorp) aan het boekje ter nagedachtenis aan de verzetsstrijders, uitgegeven door het stadsdeel Osdorp in 1990. Hierin ontbreken nog wel enkele foto’s van verzetsstrijders, dus dat zou nog moeten worden aangevuld. In 2000 werd opnieuw door de afdeling Communicatie in Osdorp een boekje uitgegeven naar aanleiding van de uitgifte van nieuwe namen voor straten, bruggen en huizenblokken die vernoemd werden naar verzetsstrijders. Dit boekje is te vinden in het Verzetsmuseum of mogelijk in het archief van Nieuw- West.

In Slotermeer staat er een korte toelichting onder de namen van verzetsstrijders, bijvoorbeeld bij het Jan Postmahof. Dat is ook in de MAP het geval, bijvoorbeeld bij de Anton Holzensingel. Elders in de stad zijn er straatnaamborden met een uitgebreide toelichting en een portret van de betreffende persoon. Fred Siegel vindt de korte toelichting bij de straatnamen eigenlijk niet voldoende, maar vindt te grote teksten en afbeeldingen esthetisch niet verantwoord. De oplossing zoals die door bewoners wordt aangedragen, lijkt de beste combinatie: een korte tekst onder de naam op een vernieuwd straatnaambord, zoals nu het geval is, aangevuld met uitgebreide informatie bij het herdenkingsmonument. Maar een klein portretje als toevoeging onder een straatnaambord kan natuurlijk ook.

75 jaar herdenking

In het kader van de herdenking van 75 jaar bevrijding zouden er veel festiviteiten plaatsvinden, maar die konden vanwege de coronacrisis geen doorgang vinden. Hoewel de uitvoering wellicht enige tijd op zich zal laten wachten, lijkt dit toch een goed voorstel om alsnog aandacht voor dit  herdenkingsmoment te verkrijgen. Het ligt voor de hand het 4-5 mei-comité dat in deze buurt actief is, bij de verdere ideeënvorming te betrekken. Omdat dit voorstel oorspronkelijk afkomstig is van een aantal betrokken bewoners, ligt het ook voor de hand de bewoners er bij te betrekken.

Verzetsmonument door Nico Blom. In 2000 is aan de Trijn Hullemanlaan, tegen het Joop Woortmanplein aan, een verzetsmonument geplaatst. Over de opdracht die gegeven is aan de maker, de maker zelf en waarom hij gekomen is tot deze uitvoering, is veel onbekend. Het lijkt zo te zijn dat de maker wilde benadrukken dat mensen in het verzet gewone burgers waren, de buren, de winkelier, de vuilnisman, de tante en de taxichauffeur. De maker heeft de gewone man verbeeld, maar wel de gewone man die in die tijd in het gebied leefde: vooral tuinders. De drie boeren op klompen leunen tegen en zitten op een muurtje en praten elkaar bij over de dagelijkse dingen. Daarmee is het ook een beetje een monument voor de door de stad verdreven tuinders geworden. Helaas is enige tijd geleden één van de drie beelden verdwenen. Dat beeld is kennelijk door brand verwoest en de resten zijn kennelijk verwijderd. Het lijkt ook een goed idee om het derde beeld te reproduceren en het drietal zo weer in de oude luister te herstellen.

 

Daarnaast staat een zuiltje met de tekst:  “Ter nagedachtenis aan de verzetsstrijders 1940-1945”. Op dit ronde stukje openbare ruimte is genoeg ruimte om het enigszins kale, weinig inspirerende monument aan te vullen met aansprekende informatie en foto’s.

 

 

Voorstel unaniem aangenomen

 

Het voorstel van de plaquette(s) is een aanvulling die niet geheel los staat van de vervanging van de straatnaamborden, omdat de toelichting op de straatnaamborden zeer beperkt is gehouden. Het voorstel past wel in de wens om bij 75 jaar bevrijding iets extra’s te doen dat hopelijk tot meer historisch besef en meer eigenaarschap van de buurt bij de bewoners kan leiden. De stadsdeelcommissie heeft het voorstel op 22 september unaniem omarmd en het Dagelijks Bestuur van het stadsdeel gaat onderzoeken of er geld voor is en hoe het comité 4-5 mei en de bewoners bij het vervolg betrokken kunnen worden.