Tentoonstelling:Werk in West

Slotermeer – Van tuinbouwgebied tot confectie-industrie tot aan dé plek voor zelfstandige ondernemers en start-ups. Hoe bedrijvig het door de jaren heen in het westen van de stad was en nu is, laat de expositie ‘Werk in West’ in het Van Eesterenmuseum zien. Voorafgaand aan de opening op woensdag 4 november vertellen architectuurhistorica Victorien Koningsberger en kunstenaar Marjolijn Boterenbrood over (hun) werk in West.

Shirley Brandeis

‘Wonen’ was het uitgangspunt voor de uitbreiding van de stad in het westen. Cornelis van Eesteren hield het wonen, werken en recreëren op zijn tekentafel dan ook gescheiden van elkaar. Het zou in de Westelijke Tuinsteden geen tweede Jordaan worden, waar werk en wonen in elkaar overliepen. Maar dat wil niet zeggen dat ‘het werken’ geen deel uitmaakte van het nieuwe stuk Amsterdam, inmiddels bijna vijfenzestig jaar jong. Het van Eesterenmuseum wijdt er een hele tentoonstelling aan, verdeeld over verschillende periodes: de jaren dertig met onder andere tuinders en turfstekers, de jaren zestig met de middenstand en typemachinefabriek IBM en 1975, een periode waarin onder andere de groep gastarbeiders in aantal toenam en bij Sloterdijk het bedrijventerrein uitgroeide tot Teleport. En dan is er natuurlijk nog 2015. Vandaag de dag struikel je in Nieuw-West spreekwoordelijk over de broedplaatsen en zelfstandige ondernemers.

Werk in West

Werk in West

Ontdekking
“Het viel dus wel mee met het zogenoemde monofunctionele van het ontwerp Van Eesteren,” vertelt Victorien Koningsberger. De architectuurhistorica haalt sinds haar komst naar Nieuw-West, eerst voor werk en later ook om er te wonen, haar geschiedkundige hart op in dit deel van de stad. “Van Eesteren was voorstander van gescheiden functies. Dáár wonen, dáár werken, dáár recreëren. Maar samen met Erik Swierstra, met wie ik me voor de tentoonstelling verdiept heb in het onderwerp ‘werk’, kwam ik erachter dat er wel degelijk werkplekken in de woonwijken zijn gebouwd.” Prachtig, zo omschrijft ze hun ontdekking van een vroegere korsettenfabriek aan de Haspelsstraat, vlakbij de Burgemeester De Vlugtlaan in Slotermeer. Interessant noemt ze de wat bekendere verhalen over de afvalverwerking bij Plein ’40-’45 en de garages aldaar.

Plinten vol verhalen
“Van Eesteren heeft ook de winkelstrips in zijn plannen opgenomen,” vult kunstenaar Marjolijn Boterenbrood aan. Eerder maakte zij voor de Osdorper Ban een ‘ World Wide Nieuw West’, een installatie met verhalen – in tekst en beeld – over ondernemers én over hun producten. Gedurende de tentoonstellingsperiode  in het Van Eesterenmuseum wordt de installatie uitgebreid met portretten van ondernemers aan de Johan Huizingalaan en de Burgemeester De Vlugtlaan. Boterenbrood: “Er zitten verhalen in die plinten, in die winkels. Verhalen die een andere kant van Nieuw-West laten zien en die ook verder strekken dan Nieuw-West.”

Aan de hand van teksten, foto’s, kaarten en films laat de expositie ‘Werk in West’ zien hoe werk een verrassend grote rol speelde en speelt in Nieuw-West én voortdurend aan verandering onderhevig is. Koningsberger: “Zo zal men er foto’s zien van hallen vol mensen achter typemachines in het Confectiecentrum, het huidige World Fashion Center. Of van het Broekmanhuis toen er nog boeken werden gedistribueerd.”  Laten de jaren zeventig vooral de schaalvergroting van het werken zien, de jaren ‘nu’ tonen het teruggrijpen naar de kleinschaligheid van de jaren vijftig en zestig in Nieuw-West. Koningsberger over deze ontdekking: “Dat is  een mooi cirkeltje.”

De tentoonstelling ‘Werk in West’ wordt woensdag 4 november om 16:30 uur officieel geopend door Achmed Baȃdoud, portefeuillehouder economie en werkgelegenheid. Inloop: vanaf 16:00 uur. De tentoonstelling is te zien tot en met maart 2016 en werd mede mogelijk gemaakt door RVE Ruimte & Duurzaamheid van de gemeente Amsterdam, het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Stadsdeel Nieuw-West, Port of Amsterdam en de EFL-Stichting. Zie voor meer informatie: www.vaneesterenmuseum.nl en www.worldwidenieuwwest.nl