Speech 4 mei herdenking 2012 Achmed Baâdoud, stadsdeelvoorzitter Nieuw-West

Uitgesproken op 4 mei 2012 aan de oever van de Sloterplas Meer en Vaart

 

 

Geachte aanwezigen, beste bewoners, lieve mensen,

 

Wij herdenkenvandaag demensen die zijn omgekomen in oorlogen over de wereld in de afgelopen 67 jaar.

Nu voor het 67ste jaar staan we op 4 mei gezamenlijk stil bij de slachtoffers, bij de gruwelijkheden,

bij het verdriet wat is achtergebleven en bij het eren van de moedige mensen.

Ik vind het bijzonder dat ik mag spreken tot u op deze herdenking.

 

Het thema van de 4 mei herdenking is dit jaar: vrijheid geef je door!

Je denkt in eerste instantie: dat klinkt als vanzelfsprekend.

Vrijheid geef je door, dat is logisch.

Maar het is een samenleving waar het tempo hoog ligt en historie naar de achtergrond verdwijnt.

Een samenleving die bestaat uit bewoners met verschillende achtergronden en herkomst.

Delen we niet allen vanzelfsprekend dezelfde historie.

Doorgeven is dan niet een automatisme, het is een bewuste keuze om de historie onderdeel te laten blijven van het nu.

Herdenken is kiezen voor nu en later.

 

Vrijheid geef je door….wat geef je door?

Niet alleen vandaag terwijl wij bij elkaar zijn om te herdenken.

Niet alleen morgen 5 mei vieren omdat het een nationale feestdag is.

Wat geven we nu werkelijk door aan onze kinderen, aan de volgende generatie?

Wat is onze tijdgeest als het gaat om vrijheid?

Eigenlijk riep het thema bij mij veel vragen op.

 

Herdenken is respect tonen voor de onvoorwaardelijke trouw van de slachtoffers aan hun geloof, aan hun zijn, aan zichzelf, aan hun medemens en aan hun land.

Hun land waar zij voor streden om in vrijheid te leven.

Hun land waar zij voor vochten om het te behouden.

Dat land is inmiddels ook het land van velen die niet de historie hebben meegekregen.

Die in de vrijheid leven, maar niet weten wat het gekost heeft aan mensenlevens, aan gemis – nog steeds.

Dat is de derde generatie, die de verhalen van opa’s en oma’s niet meer horen.

Dat zijn de nieuwe Nederlanders die niet vanuit hun historie weten hoe er gevochten en gestreden is om hier in vrijheid te kunnen zijn wie je bent.

 

Vrijheid geef je door…..

Ik geloof dat het waar is, ik geloof dat het onze taak is.

Een taak die nooit klaar is, een taak om de jeugd doordrongen te laten zijn van hun historie.

Door de verhalen van ouders op kind, door te herdenken elk jaar, zonder uitzondering.

 

De nieuwe Nederlander…, ik ben er zelf een.

De nieuwe Nederlander moet het land waar hij woont kennen.

Weten wat de waarde is van de vrijheid en wat het dit land heeft gekost.

Het gaat niet over een ander, het gaat niet over een land ver weg het gaat over het nu!

Het gaat over hier!

Wat doen we nu en wat doen we hier voor die vrede en die vrijheid?

In onze directe omgeving delen met anderen wat 4 mei betekent,

geef het door aan de kinderen.

Leer hen wat ik misschien zelf niet hebt meegekregen.

 

Ik ken een vrouw  die is geboren en getogen in een dorpje in Gelderland.

Zij staat nu te herdenken bij het homomonument.

Haar ouders hadden de oorlog meegemaakt, haar vader was ondergedoken omdat hij niet wilde werken in Duitsland.

Deze vrouw is gewend om als kind twee minuten stilte te houden op 4 mei om acht uur.

Zij vertelde: ‘zelfs als ik met mijn broer aan het grasmaaien was, kwam mijn vader naar buiten en maande ons twee minuten stilte.

Zo stonden wij dan verdeeld over het grasveld kaarsrecht en stil.

Ik zal nooit de dodenherdenking ongemerkt voorbij laten gaan.

Het heeft mij geleerd respect te tonen ook voor de dingen die ik als kind soms nog niet helemaal kon begrijpen.

De samenhorigheid en het belang was mij als kind wel helemaal duidelijk.’

Dit verhaal greep mij aan omdat het laat zien dat doorgeven op verschillende manieren kan en het wordt begrepen op verschillende niveaus.

Het verstaan van de samenhorigheid, het leren tonen van respect, het voelen van het belang.

Het zijn allemaal bouwstenen om de vrijheid door te geven.

 

Wij zijn het die moeten blijven bouwen aan die vrijheid.

Het is verworven, het heeft heel veel gekost, het is niet vanzelfsprekend.

Dat is de boodschap aan de volgende generatie.

Aan de jongeren van nu.

 

Vandaag spreekt hier een jongen zijn gedicht uit, zijn woorden over leed en over vrijheid.

Woorden van de volgende generatie, die het besef heeft.

Omdat vrijheid en vrede de universele wens van ons allen is.

Het gaat niet over kleur, afkomst of geloof.

Het gaat niet over landsgrenzen of geld.

Het gaat over hoe we onze balans vinden.

 

Als we dat doorgeven, als we daar een vorm voor hebben om het gezamenlijk te maken

Dan moeten we dat koesteren.

 

De herdenking is nu voor de 67ste keer.

Herdenken is terugkijken, terug naar toen, terug denken aan de slachtoffers en de gruwelijkheden.

Herdenken is ook vooruit kijken.

We herdenken om het besef te houden: dit nooit meer.

Het besef te houden dat we er wat voor moeten doen met elkaar.

Niet vergeten is niet voldoende.

Niet vergeten moet de aandrang zijn om in tijden van vrede,

die vrede ook werkelijk te bewaken voor ons en voor onze kinderen.

Maar ook door onze kinderen…..

Het zijn namelijk ook de kinderen die het doorgeven,

Doorgeven aan hun ouders.

Een meisje van negen zit op een multiculturele school.

Zij las iets over Anne Frank en was zo onder de indruk, dat zij meteen wist daar wil ik een spreekbuurt over geven op school.

Het meisje heeft Marokkaanse ouders en samen hebben zij in de week erna het Anne Frankhuis bezocht.

Haar moeder sprak: ‘ik woon mijn leven lang al in Amsterdam en nog nooit ben ik er geweest.

Mijn dochter was de aanleiding dat we er met het gezin heen zijn gegaan.

De verontwaardiging van mijn dochter over zoveel leed,

Haar woorden: ‘ik wil anderen nooit discrimineren, mijn hele leven niet’.

Het toont aan dat herdenken met elkaar zo belangrijk is!

Vrijheid geef je door

Ook kinderen aan de ouders.

Maar ook in de klas, was er geen van de leerlingen die Anne Frank kende.

Door de spreekbeurt van een 9-jarig meisje, maakte 3 klassen kennis met Anne Frank

Weten 40 leerlingen wat de tweede wereldoorlog voor gat heeft geslagen in Nederland.

Zij maakte kennis met de historie van Nederland.

Met herdenken van het leed en het vieren van de vrijheid.

………

Ik deel hier mijn zorg en ik deel mijn hoop.

Vrijheid is namelijk een fragiele balans in een samenleving.

Wat is vrijheid zonder leefregels en wat zijn leefregels zonder vrijheid.

De Franse filosoof Alain verwoorde dit als volgt.

‘Verzet en gehoorzaamheid: de twee deugden van de burger.

Door de gehoorzaamheid verzekert hij de orde;

…door het verzet verzekert hij de vrijheid.’

Zie hier het spanningsveld wat samenleving heet.

Niet alleen nu, ook in het verleden en het zal altijd zo blijven.

Een samenleving is de balans tussen regelmaat en mengelmoes, tussen orde en vrijheid.

De balans houden is dus wat ons te doen staat.

De balans tussen een begrijpelijke, hanteerbare samenleving en de vrijheid van zijn, denken en doen.

 

Hoe gaan we om met die balans?

Voor onszelf en voor onze kinderen en de toekomst.

Hoe leren we kinderen een balans te vinden in deze samenleving.

In Nieuw-West wonen 150 verschillende nationaliteiten.

150 talen, 150 gewoontes, 150 levensstijlen.

Vrij om te geloven, vrij om niet te geloven, homoseksueel, hetero, oud en jong.

Een samenleving waar de balans tussen orde en vrijheid dus nog genuanceerder is en dichter tegen elkaar aanschurken.

 

Wat geven we door?

Wat is de tijdgeest en hoe zorgen we dat het besef blijft?

 

Blijven herdenken en daar steeds meer mensen bij betrekken is een voorwaarde en is een opmaat voor meer.

Het is de opmaat om de balans te vinden met elkaar.

Balans is niet statisch het is altijd in beweging.

Het goed omgaan met die beweging is wat we onze kinderen mee moeten geven.

Het omgaan met de orde en het kunnen omgaan met vrijheid.

Daarin volwassen worden en in staat zijn je mannetje te staan.

Dat een samenleving gedreven door enkel orde, uiteindelijk onvrij gaat aanvoelen.

En een samenleving enkel gebaseerd op vrijheid een chaos wordt.

 

Herdenken op 4 mei is de manier om dit gesprek op gang te brengen en te houden.

Het gesprek op scholen, thuis aan de keukentafel, op het werk en in de sportkantine.

Leren over de historie van Nederland.

Weten wat je opa en oma hebben doorstaan voor onze vrijheid.

Weten in welke land je woont.

Zonder gezamenlijk historisch besef is de balans moeilijk te vinden.

 

Herdenken is kiezen voor nu en later…

Hoe herdenken we over 50 jaar?

Wat hebben we dan doorgegeven?

We moeten nu aan het werk om te zorgen dat herdenken van ons allen is en blijft.

Geen scheiding tussen, groepen, geloof, herkomst.

We herdenken de slachtoffers en de helden,

We staan op tegen uitsluiting van groepen in de meest gruwelijke zin.

Dat kunnen we onmogelijk waar maken zonder dat we dit als bewoners gezamenlijk blijven herdenken.

 

Vrijheid maak je samen,

Geef het dan door!

Geef het door aan iedereen die hier leeft.

Zodat we met elkaar beleven, hoe waardevol die vrijheid is!

 

Ik sluit af met de uitspraak van Wibaut

De uitspraak die de bron is van een waardige samenleving in vrijheid.

Er is één land en dat is de aarde,

er is één volk en dat is de mens,

er is één geloof en dat is de liefde…

 

Onderschrift: v.l.n.r. stadsdeelwethouder Ronald Mauer, stadsdeelwethouder Els Verdonk en stadsdeelvoorzitter Achmed Baâdoud tijdens de dodenherdenking. Foto Jaap Wals Fotografie 2012©.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *