Pak je Kans-bijeenkomst met cijfers en verhalen

De kans gepakt

In maart 2013 overhandigden stadsdeelvoorzitter Achmed Baâdoud en burgemeester Eberhard van der Laan de eerste sleutels aan ‘Pak je Kans’-jongeren. Twintig voormalig criminele jongeren – inmiddels gemotiveerd weer iets van hun leven te maken – kregen toen een eigen kamer en een kans op een nieuwe toekomst. Vier jaar later blikken Baȃdoud en betrokkenen op het Tuinstadhuis tevreden terug tijdens een presentatie van de cijfers, en van de verhalen van de jongeren zelf.

Door: Shirley Brandeis

Iedereen verdient een tweede, of een derde, kans. Dat is de gedachte achter het traject van Pak Je Kans. Aan de cijfers is te zien dat die gedachte werkt. Want onthoud: elke opgepakte jongere kost de gemeenschap 700 euro per dag; materiële en emotionele schade niet meegeteld. “Een jongere die we een jaar een woning, veelal in een slooppand, bieden en zicht op een toekomst, kost zeven euro per dag,” benadrukte bestuurscommissievoorzitter Achmed Baȃdoud tijdens de bijeenkomst eerder deze maand in de raadzaal van het Tuinstadhuis.
Kritiek uit de begintijd, toen lokale en landelijke pers bovenop de primeur (‘Ex-criminelen krijgen een huis!’) doken, ziet hij graag ontzenuwd. “Mensen deden bij de start in 2013 alsof we een heel huis weggaven aan jongeren die zich op het slechte pad begeven. Nee, ze kregen een kamer, in een voormalige dienstwoning die onttrokken is aan de reguliere woningmarkt, en voor maximaal 1 jaar.” Maar de kritiek was ook: waarom jongeren die de mist in zijn gegaan zo ‘vertroetelen’? En: ‘Misdaad loont, zie je wel!’

 

Miguel (links) en Assis vertellen over hun ervaringen

Broodbaan eerst
“De cirkel doorbreken. Dat is ons doel,” vertelt projectleider Houssain Mouhmouh van Startpunt, dat vanuit de gemeente Nieuw-West ondersteunt bij werk en participatie. De reden: “Driekwart van de jongeren die hun straf heeft uitgezeten, gaat na twee weken weer in de fout. De recidive is zo hoog omdat ze geen perspectief hebben: geen huis, geen werk, geen opleiding. Sommigen laten zich opnieuw oppakken voor een droge en warme overnachting. Door deze mensen perspectief te bieden, doorbreken we die cirkel.” Een dak boven hun hoofd hebben ze nodig, en een broodbaan, oftewel een baan die voor brood op de plank zorgt en niet per se je droombaan is. Er wordt ook veel terug verwacht: afspraken nakomen, solliciteren, werken en in het mooiste geval ook nog een partner, want dat geeft stabiliteit. Mouhmouh: “De drie w’s noemen we dat: wonen, werken, wederhelft.”

Weinig rood en geel
Enkele succesverhalen (en gezien de cijfers zijn het voornamelijk succesverhalen) zitten naast Mouhmouh en Baȃdoud aan tafel. Ali (30) moet lachen. Hij heeft als banketbakker letterlijk een broodbaan. En: hij is inmiddels getrouwd en vader. “Ik heb dankzij Pak je Kans een bestaan kunnen opbouwen, weg van de criminaliteit.” Ali is een van de 467 jongeren, waarvan een deel uit de beruchte Top600 en Top1000 komt, die de afgelopen vier jaar zijn kans pakte. Maatwerk kregen ze, afgestemd dus op hun problematiek en omgeving, met een persoonlijke coach en strakke regie. Ze stelden niet teleur. Baȃdoud: “We hebben maar 21 rode en 23 gele kaarten uitgedeeld – die kregen ze bijvoorbeeld al als ze een afspraak niet nakwamen – terwijl de verwachting was dat het kaarten zou regenen!” Onder die 467 jongeren zijn ook 81 jonge vrouwen. Deze doelgroep kwam er eind 2014 bij onder de noemer ‘stille meidenproblematiek’, waaronder seksueel misbruik, huiselijk geweld en ongewenste zwangerschappen kan worden verstaan. Ook hier is het streven perspectief: op het goede pad brengen, de relatie met het thuisfront herstellen en een broodbaan vinden.

Supergoed
“Wij kunnen wat voor jou betekenen als je ook wat voor ons betekent.” Dat zeiden medewerkers van Streetcornerwork tegen de dakloze 18-jarige Bilal. Inmiddels blikt de 25-jarige terug: “Ik was zeven maanden dakloos, schreef me meteen in toen ik benaderd werd voor Pak je Kans, kreeg een kamer en kon daardoor gaan werken.” Bilal is dankbaar. Zijn werk als operator in de luchtvaartindustrie bevalt. Hij is na een jaar onderdak via Pak je Kans doorgestroomd naar Change=, dat een deel van de woningen beschikbaar stelt voor jonge mensen als hij. Bilal heeft eigen inkomsten en betaalt gewoon huur. Baȃdoud knikt tevreden: “Jij pakte die kans, je had de discipline.” Bilal knikt ook. “Het gaat echt supergoed nu met me.” De even oude Miguel houdt nu zelf jongeren op het rechte pad als straatcoach. Blij: “En ik ben getrouwd!” Makkelijk was het niet, maar “ik dacht: als ik dit volhoud, komt het wel goed met me.” De kamer was geen luxe hotel, benadrukt hij. “Maar het was een goed startpunt.”

Vijf jaar verkloot
Ook Assis (30) pakte de kans na een losgeslagen periode. Met de jaren kwam de bezinning en  verdwenen de verslaving en criminele bezigheden. Alleen het krijgen van werk – zonder dak boven zijn hoofd en met schuldeisers achter zich aan – leek een onmogelijke opgave. “Ik hoorde op AT5 over Pak je Kans. Toevallig kwam ik erna meneer Baȃdoud tegen, vroeg hem ernaar en kreeg zijn visitekaartje. De mail die ik daarop stuurde had als onderwerp ‘noodkreet van een jongeman’. Toen werd alles in werking gezet. Na jaren ben ik volgende maand eindelijk schuldenvrij!” Assis werkt in het Respijthuis met mensen die het thuis niet redden. Zijn ervaringen zet hij daarbij in. In de toekomst wil hij voorlichting geven op scholen en tieners vertellen hoe ze die ‘giftige straatmentaliteit’ kunnen ontwijken. “Ik heb vijf jaar van m’n leven verkloot en heb daar tien jaar voor moeten boeten. Ik wil anderen waarschuwen.”

Pak je Kans is geloven in de Amsterdammer die de mist in is gegaan, besluit Baȃdoud. “Fouten maken mag. Een dief is niet voor altijd een dief. Ook iemand met een crimineel verleden of andere problemen verdient een kans. De basis is rust in je hoofd en een dak erboven.” Dat het aantal aanmeldingen continu groot is, verbaast hem niets. “Deze jongeren hebben alleen maar te winnen. Niets doen betekent onder een brug slapen.”