Kennismaken met het Stoomgemaal Halfweg

Aanstaand weekend start draaiseizoen

Door: Anja Maas

Vanaf aanstaande zaterdag gaan in Halfweg de kolen weer op het vuur. Op de foto van links naar rechts: Peter van Kaam, Dirk de Vries, Marcel Henze en Remko Caspers. Niet op de foto: Hans Rengenhart

Vanaf aanstaande zaterdag gaan in Halfweg de kolen weer op het vuur.
Op de foto van links naar rechts: Peter van Kaam, Dirk de Vries, Marcel Henze en Remko Caspers. Niet op de foto: Hans Rengenhart

Halfweg. Wat komt er allemaal bij kijken om een gemaal uit 1852 te laten draaien en toegankelijk te laten zijn voor publiek? Conservator Peter van Kaam staat met een legertje vrijwilligers klaar om dat te laten zien: stokers, machinisten, smeerders, een smid, rondleiders en baliemedewerkers. Westerpost laat u gedurende dit draaiseizoen kennis maken met deze vrijwilligers die oude tijden laten herleven.

Kolen op het vuur? Dirk, Remko, Hans en Marcel vertegenwoordigen de stokersgroep.

Dirk de Vries (71), geboren in het Friese Akkrum, sinds zijn vierde jaar Noord-Hollander. Hij woont in Alkmaar. Getrouwd, één dochter.

“Ik ben opgeleid als scheepswerktuigkundige. Maar varen was het voor mij toch niet. Ik koos voor de wal en werd werktuigkundige in het ziekenhuis in Alkmaar.  Hoe ik hier in Halfweg terecht ben gekomen? Ik had – dat was in 1968- gesolliciteerd. Toen was het gemaal nog in bedrijf, ze zochten een stoker. Het was werk met een dienstwoning en dat was aantrekkelijk. In eerste instantie was ik aangenomen, maar er kwam een reorganisatie, toen ging het allemaal niet door. Maar het gemaal had me in zijn greep en sinds 2006 ben ik vaste vrijwilliger. Ik stook de vuren op, doe het onderhoud van de ketel, zodat alles bij de tweejaarlijkse keuring door Lloyds weer top in orde is. Waarom stoom? Het fascineert me. Als je de pijp weer kunt laten roken, geeft je dat een geweldig gevoel. En we hebben een hele gezellige groep. Dat soort contacten wil je niet missen.”

Remko Caspers (36), geboren in Hillegom, wonend in Hoofddorp. Getrouwd, 2 kinderen.

“Ik heb een opleiding Avionicatechniek gevolgd en kreeg een baan bij de Luchtmacht. Daardoor heb ik een tijdje in Brabant gewoond. Maar ik wilde iets anders en nu ben ik dus terug in de polder. Ik werk nu als software engineer. Vrijwilliger bij het Stoomgemaal ben ik al heel lang. Ik kwam hier binnen op mijn 12e. Gewoon omdat ik dat als jongen leuk vond. Herman Veth, hij is inmiddels overleden, heeft me de kneepjes van het stokersvak geleerd. Ik vond het allemaal geweldig, zo’n machtige installatie. Als het kan probeer ik hier iedere draaidag te zijn. Mijn hart ligt bij de ketel. Bovendien: dit is een stukje historie van de Nederlandse arbeidscultuur die niet verloren mag gaan.

Hans Rengenhart (68), geboren en getogen in Amsterdam.  Getrouwd, 2 kinderen.

“Ik ben scheepswerktuigkundige. Ik heb jaren gevaren bij de koopvaardij (Nedlloyd). Zeg maar, mijn werkend leven speelde zich af in de machinekamer. Ik was hoofdmachinist. Heel erg mooi vak, ik zou het zo weer over doen. Hoe ik hier terecht ben gekomen? In 2008 ging ik met pensioen en dan wil je toch wat te doen hebben. Je gaat eens om je heen kijken. Techniek heeft mijn hart en als je dan hier eenmaal binnen bent geweest, ga je niet meer weg. Ik kwam zelfs nog een paar oud-collega’s tegen! Ik draai hier mee als stoker en machinist, en help met alles wat gedaan moet worden.  Een gezellige ploeg, leuke contacten, en alles wat ik zo mooi vind aan techniek kan ik hier beleven. Wat wil je nog meer?

Marcel Henze (36), geboren in Zwanenburg, single

“Ik ben opgeleid als elektrotechnicus en heb nu mijn eigen bedrijf in paneelbouw. Hoe ik hier terecht ben gekomen? Via Wim Fokker. Dat was indertijd mijn buurman en enthousiast vrijwilliger bij het gemaal. Ik ging om met zijn zoon. En als je Wim dan kent en interesse hebt in techniek, dan sta je snel in het Stoomgemaal. En ben je eenmaal binnen, dan ben je verkocht. Dus zo werd ik hier vrijwilliger en ik doe dit werk met veel plezier. Ik hou van techniek, dat zei ik al. En dit is allemaal zo echt, zo stevig, zo onverwoestbaar. Dat kom je niet veel meer tegen. Het draait sinds 1852 en doet het op gezette tijd nog steeds. Echt fantastisch!

Museumweekend

Aanstaande zaterdag en zondag is het Museumweekend. Interesse om dichtbij huis een museum te bekijken waarin alles draait om techniek? Noteer dan een bezoek aan het Stoomgemaal Halfweg, het enige schepradstoomgemaal ter wereld dat nog regelmatig “onder stoom” gaat. Geopend vanaf 10.00 uur. De machine wordt op 11.30 uur gestart.