Jesses Nieuw-West

Eerder dit jaar nam dagelijks bestuurder Jesse Bos na een periode van vier jaar afscheid van Nieuw-West. In een regelmatige column beschrijft zij haar ervaringen van toen en nu. Deze keer: falende media.

Recent was er een opvallend bericht: “Terwijl de jeugdcriminaliteit tussen 2007 en 2011 daalde met 44 procent, verminderde de berichtgeving erover met slechts 13 procent […] Populaire kranten besteedden in 2011 evenveel of zelfs meer aandacht aan jeugdcriminaliteit, ondanks de daling van de criminaliteit.”

Waar is dit aan te wijten? Is het niet een belangrijke taak van journalisten om allerlei gegevens te checken op hun waarheidsgehalte? Helaas, media lijken vaker te schrijven wat hun lezers willen horen. Dat de jeugdcriminaliteit verminderde, is eigenlijk al oud nieuws, dus ook journalisten hadden het al lang kunnen weten. In 2011 verschenen er al resultaten van onderzoek, dat er sinds 2008 een dalende trend te zien is, een trend die inmiddels doorgezet heeft. 

Wat doet een dergelijke eenzijdige berichtgeving met de beeldvorming over jongeren? Op zijn minst wordt de bestaande negatieve beeldvorming van tien jaar geleden niet bijgesteld en gaat die dus sterk afwijken van de werkelijkheid. Je zou ook kunnen zeggen dat op deze wijze (misschien onbedoeld) oud en jong uit elkaar gespeeld worden.

Een ander interessant bericht kwam van ‘Het Programma Politie en Wetenschap’ in 2014:     “Etniciteit niet van belang voor jeugdcriminaliteit in stadswijken… De normen die […] ter zake doen voor crimineel gedrag (“gij zult niet stelen en anderen niet benadelen”) worden door alle etnische groepen in precies dezelfde mate onderschreven.  Op de ontwikkeling van crimineel gedrag hebben ‘verkeerde vrienden’ veel meer invloed.”

Nóg zo’n punt van beeldvorming. ‘Marokkaanse’ jongeren zijn vaker crimineel omdat hun normen en waarden anders zouden zijn. Uit het voorgaande blijkt dat de zaak precies omgekeerd ligt: de diepere oorzaak is de omgeving van jongeren, de armoede die er voor zorgt dat deze groep geconcentreerd blijft in wijken met goedkope woningen, in wijken waar een grote culminatie van problemen is. Daar immers zijn de kansen op ‘verkeerde vrienden’ veel groter.

Zijn we met zo’n verwrongen beeldvorming verbaasd dat er grote werkloosheid bestaat onder jongeren, vooral bij jongeren met een zogenaamde ‘verkeerde’ etniciteit?  Zijn we verbaasd dat die negatieve beeldvorming zorgt voor te veel discriminatie in ons land? Zijn we verbaasd dat sommige jongeren hun toevlucht zoeken tot andere (verwerpelijke) media, die hen proberen wijs te maken dat ze helden kunnen worden in Syrië?

Is het niet hoog tijd kritischer te kijken naar de rol van de media, waarvan we mogen verwachten dat ze niet slechts die gegevens presenteren die hun lezers bevestigd willen zien? Er zijn gelukkig nog uitzonderingen, maar als we de feiten niet (willen) weten, kan het resultaat zijn dat groepen tegen elkaar opgezet worden. Een kwalijke zaak.

Er is een crisis gaande, maar niet alleen in onze economie. Er lijkt ook een crisis gaande in onze nieuwsvoorziening,  één van de grote verworvenheden van onze democratie. Daarmee dreigt ook een crisis in onze democratie.