Halfweg en Cruquius samen tijdens landelijke Gemalendagen op 13 en 14 mei

De Nationale Gemalendagen, zaterdag 13 en zondag 14 mei, worden gezamenlijk gevierd door Stoomgemaal Halfweg en Gemaal De Cruquius. Volg in dit programma de stappen in waterbeheer van een polder- naar een boezemgemaal. De dag start om 10.30 uur in Cruquius Museum met een rondleiding, ’s Middags bezoekt u het oudste nog werkende stoomgemaal in Halfweg. Aanmelden voor deze speciale gemalendagen kan via aanmelden@shmdc.nl en kost € 10,– p.p.

Gemalendagprogramma
Het programma kost € 10,– per persoon. Daarvoor krijgt u toegang tot beide musea, een speciale rondleiding om 10.30 uur in Cruquius Museum en een demonstratie in de middag in Stoomgemaal Halfweg. Aanmelden kan via aanmelden@shmdc.nl. Het toegangskaartje van Cruquius Museum is tijdens één van deze dagen ook toegangsbewijs voor Stoomgemaal Halfweg. De gemalen zijn op beide dagen open vanaf 10.00 uur. Stoomgemaal Halfweg sluit om 16.00 uur, Cruquius Museum om 17.00 uur.

Droge voeten door goed waterbeheer
Molens en gemalen hebben eeuwenlang een belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling van ons land. Zij zorgen voor droge voeten door overtollig regen- en knelwater uit de polders weg te pompen via de zijkanalen naar zee. Waterbeheer met gemalen gaat altijd in twee stappen. Poldergemalen pompen het overtollige water uit de polders en slaan het water uit op de ‘boezem’: riviertjes, sloten en meren, hier de Ringvaart van Haarlemmermeer, die met elkaar in verbinding staan. Boezemgemalen pompen het water uit de boezem c.q. de Ringvaart en voeren het af naar de zee. De Cruquius (1849) was een poldergemaal, stoomgemaal Halfweg (1852) een boezemgemaal.

Gemaal De Cruquius
Stoomgemaal De Cruquius is een uniek voorbeeld van neogotische architectuur in Nederland. Het gebouw heeft zware steunberen, spitsboogramen, kantelen en gietijzeren ornamenten. De pompen werden aangedreven door de grootste stoommachine ter wereld. De enorme cilinder heeft een diameter van 3.66 meter. De acht pompen bevinden zich aan het eind van de balansarmen. Elke pomp kan per slag 8.000 liter water bijna 5 meter omhoog pompen.

Stoomgemaal Halfweg 
Dit gemaal is het oudste, nog werkende schepradstoomgemaal ter wereld. Onder stoom is het gemaal een stuk levende historie. De geur van smeerolie, de hitte van een met kolen gestookt vuur en de aanblik van de enorme schepraderen. In dit weekend is het stoomgemaal vanaf 10.00 uur open en kan het bezoek meekijken hoe de stoker de ketel op “stoom” brengt. Hiervoor moet het kolenvuur in de ketel naar 1300 graden Celsius gebracht worden. Om 11.30 uur wordt de stoommachine gestart en komen de schepraderen in beweging waarbij ze 1.500m3 water per minuut verplaatsen.

Kinderen
Voor kinderen is er van alles te beleven tijdens het gemalenweekend. Bij de ‘meterman’ kunnen ze interessante dingen zien en doen, ze kunnen de stoker helpen om kolen op het vuur te gooien. De smid vertelt een ijzersterk verhaal, waarna ze zelf (onder toeziend oog van de smid) het hete ijzer mogen smeden.

Vrijwilligers
Er zijn vrijwilligers, die alles over stoom, techniek en de historie van  het stoomgemaal weten. Zij geven graag uitleg en beantwoorden de vragen.

Op stroom naar stoom
Kom op stroom naar stoom. Vanaf het NS station Halfweg-Zwanenburg is het maar een paar minuten lopen, tijdens de wandeling heeft u een prachtig uitzicht op het stoomgemaal.