Fraaiere toegang (4x) naar het Rembrandtpark

Serie: Extra inzet in de buurt

Iedereen wil zijn of haar buurt schoon, heel en veilig houden. Toch zijn er buurten waar dit niet lukt en waar extra inzet nodig is. Stadsdeel Nieuw-West heeft samen met bewoners een aantal plekken aangewezen die deze extra inzet in de vorm van concrete maatregelen kunnen gebruiken. Acht van deze maatregelen worden komende tijd in de Westerpost toegelicht aan de hand van interviews met bewoners, bestuurders en andere betrokkenen. Deze week: de verfraaiing van de tunnels voor fietsers en voetgangers naar het Rembrandtpark.

Tekst en fotografie: Shirley Brandeis (i.o.v. stadsdeel Nieuw-West)

Een oase van groen tref je aan als je vanaf Overtoomse Veld naar het Rembrandtpark fietst of loopt. Alleen: je moet via een tunnel, de snelweg onderdoor. “Ik fiets er regelmatig. Het is geen nare tunnel, maar prettig is anders,” zegt bewoner Stephanie Eger. Met een blik op de onderdoorgang aan de Jan Voermanstraat: “Het is wel erg grijs, hè. Een beetje sloeberig ook, zo met die stootblokken ernaast. Een minder grijs kleurtje en wat extra verlichting zouden niet misstaan.”

Stephanie Eger bij de tunnel aan de Jan Voermanstraat

Stephanie Eger bij de tunnel aan de Jan Voermanstraat

Sfeer verbeteren
Eger ging in november mee met een schouw, een buurtinspectie door betrokkenen, om samen met buurtbewoners aan omgevingspsycholoog Susanne Colenberg aan te geven wat zij als minder prettig of ronduit vervelend ervaren. Vier tunnels stonden erop het programma: de noordelijke tunnels aan de Jan Voermanstraat/Staalmeesterslaan en Piet Mondriaanstraat/Staalmeesterslaan, en de zuidelijke tunnels aan de Marius Bauerstraat/Nachtwachtlaan en Anton Waldorpstraat/Nachtwachtlaan. Men wilde van de bewoners ook ideeën voor een nieuw ontwerp horen. “Alles om de veiligheidsbeleving en sfeer te verbeteren,” legt ontwerper Quirijn Verhoog uit. Samen met Lobke Alkemade boog hij zich na alle input over de tekentafel. “De mensen wonen aan een park, maar door de grauwe onderdoorgangen en de aanrijroutes, dat zijn de straten er naartoe, is daar weinig van te merken.” En dus worden de vier toegangspoorten naar het Rembrandtpark verfraaid. Verhoog noemt het Vondelpark als voorbeeld: “Als je daar naartoe fiets of loopt vanaf de Overtoom, kom je al in een behoorlijk groene sfeer voordat je in het park bent.”

Zwart gat
In Nieuw-West zit echter de A10 in de weg, maar ook daar hebben de ontwerpers een oplossing voor. “We willen het park al voor de onderdoorgang laten beginnen. Met een pleintje, een prettig stuk openbare ruimte met de verblijfskwaliteit van een park.” Eger reageert: “Ik had er nooit zo over nagedacht, maar inderdaad kun je die tunnels en het stuk ervoor al wat groener, aantrekkelijker dus, maken.” Kunst lijkt haar in de onderdoorgang minder geschikt. “Als dat op een locatie als deze na een tijd veroudert of mensen vinden het niet mooi in de verder grijze tunnel, dan versterkt dat eerder de aversie voor zo’n tunnel. Een kleur op de wanden lijkt me dan een beter idee; groen bijvoorbeeld, passend bij de omgeving.” Tijdens de schouw leerde ze nog het een en ander hierover: “De omgevingspsycholoog vertelde ons dat als je ogen op een muur schildert, mensen die iets vervelends van plan zijn eerder daar vanaf zien. Ze voelen zich bekeken en dat beïnvloedt hun gedrag.” Ook de verlichting, volop aanwezig al, kent verbeterpunten. Verhoog: “Er is  verlichting, ja. Maar overdag zie je bij het naderen van de tunnels een donker gat. ’s Avonds is het er binnenin zo licht dat je er net voor en net na ook even in een soort zwart gat bent. We willen aan beide kanten wat meer balans aanbrengen, met verschillende lichtintensiteiten werken, zodat je ogen aan het donker en licht kunnen wennen. Zo kun je én het gebied beter overzien en heb je met voorbijgangers makkelijker oogcontact. Daarnaast gaan we de fietsroutes vanuit Overtoomse Veld over de Staalmeesterslaan en Nachtwachtlaan, waar je nu een autoweg kruist, echt doortrekken; te beginnen aan de Piet Mondriaanstraat. Voetgangers en fietsers lopen/rijden bij alle onderdoorgangen op een verhoging waardoor auto’s moeten afremmen. Alleen bij de Piet Mondriaanstraat hebben ze daarbij ook voorrang op alle rijbanen, dus links en rechts.”
Tapijt
Ook met het thema kunstschilders (Rembrandt, Voerman, Bauer, Mondriaan en Waldorp beoefenden hetzelfde vak) wordt in de vernieuwing op enkele plekken iets gedaan. Het plein voor de onderdoorgang aan de Piet Mondriaanstraat krijgt een inrichting met een link naar Mondriaan. De andere drie pleinen krijgen een patroon dat op een tapijt lijkt. Vanuit bewoners kwam het verzoek iets met Rembrandt te doen. Daar wordt nog over nagedacht. Verhoog: “Hoe dan ook. de kwaliteit van de omgeving moet beter, vindt het stadsdeel. En daarmee ook de sociale veiligheid. Het is geen beruchte plek in de buurt. Dat is het fijne hier: men gaat niet de put pas dempen als het kalf is verdronken.” Ook Eger beaamt dat. “Ik heb nooit gehoord dat hier iets vervelends is gebeurd. Het gaat vooral om een onprettig gevoel als je de tunnel betreedt. En dat het mooier moet, is eigenlijk ook wel logisch. Ik woon in prachtige nieuwbouw in Overtoomse Veld met verderop een prachtig park. Alleen die grauwe tunnels ertussen…”

Eerst Piet dan Jan
De tunnels aan de Piet Mondriaan- en Anton Waldorpstraat zijn begin 2017 gereed, erna volgen de Jan Voermanstraat en als laatste (en onder voorbehoud) de Marius Bauerstraat. Verhoog: “Er zijn ook vernieuwingen in het park zelf waar we op aan moeten sluiten, vandaar deze volgorde.” Of de vier tunnels nog namen krijgen, was een vraag tijdens de schouw. Verhoog vindt het een goed idee.