Allemaal in actie tegen paradijs voor plaagdieren

Serie: Extra inzet in de buurt

Iedereen wil zijn of haar buurt schoon, heel en veilig houden. Toch zijn er buurten waar dit niet lukt en waar extra inzet nodig is. Stadsdeel Nieuw-West heeft samen met bewoners een aantal plekken aangewezen die in 2016 en een deel van 2017 deze extra inzet in de vorm van concrete maatregelen kunnen gebruiken. Acht van deze maatregelen worden komende tijd in de Westerpost toegelicht in interviews met bewoners, bestuurders en andere betrokkenen. Deze week: de breedgedragen aanpak van de rattenoverlast in de Bakemabuurt in Geuzenveld.

Tekst: Shirley Brandeis (i.o.v. stadsdeel Nieuw-West)

Zeker een vierenhalf op een schaal van 1 tot 5 constateerde de GGD bij de schouw rondom de drie flats Saffraan, Oker en Terra nabij het Lambertus Zijlplein. “In de zeventien jaar dat ik hier werk, heb ik zelden zo’n rattenplaag gezien,” zegt Marcel Nikkelsburg, GGD-adviseur dierplaagbeheersing, over de situatie in het najaar van 2015. De hoofdoorzaak was al snel duidelijk: de vuilcontainers in de opslag naast de gebouwen. Patricia Bosman woont in een van die gebouwen. In 2005 betrok ze de nieuwbouw met ‘handige’ vuilopslag. “Handig ja, maar dus een enorme rattentrekker. Zeker als mensen hun zakken er naast gooien als de voorste container vol zit.” Tel daarbij op het zwerfvuil in de omgeving en het paradijs voor plaagdieren is een feit. Bosman: “Honderden zaten er. Ze dansten als het ware in de containers, sprongen voor de deur tegen je benen aan.”

Jeroen Bouman en Patricia Bosman bij de opslag waar voorheen de rattenbevolking vertoefde

Jeroen Bouman en Patricia Bosman bij de opslag waar voorheen de rattenbevolking vertoefde

Ideale situatie voor een rat
De betrokkenen – naast de bewoners ook corporaties Stadgenoot en Ymere, de politie en het stadsdeel als verantwoordelijke voor de openbare ruimte – zagen in dat het zo niet langer kon. “Zo’n overlast is een gevaar voor de volksgezondheid,” zegt stadsdeelmedewerker Jeroen Bouman, gebiedsmakelaar in Geuzenveld. “Niveau één is de toegestane norm in Amsterdam; dan zie je wel eens een rat. Niveau vijf betekent gevaar voor de volksgezondheid. Daar zaten de bewoners hier erg dicht tegenaan.” Naast de rattenaantrekkende containeropslag waren er meer oorzaken, werd duidelijk uit een schouw van de GGD. Nikkelsburg: “Het was een combinatie van dichtbegroeide binnentuinen, struiken met stekels die lastig schoon te houden zijn, omwonenden die vogels voeren en dan dus ook nog die containers pal naast de binnentuinen. Een ideale situatie voor een rat.”

Mooie aanpak
De aanpak was nogal rigoureus. Bosman, buurtbewoonster: “De inpandige containeropslag, die eigenlijk zo handig was voor ons bewoners, moest verdwijnen.” En meer: groen werd gesnoeid en op sommige plekken weggehaald, de riolering nagekeken, gaten en andere doorgangen voor ratten gedicht en met bestrijdingsmiddelen werd de rattenbevolking uitgedund. Deze laatste actie als uitzondering, omdat nieuwe regelgeving gebruik van gif eigenlijk verbiedt. Nikkelsburg (GGD): “De nood was te hoog.” Ook de financiën, in principe niet paraat voor een dergelijke klus, kwamen op tafel. “Dat was het mooie van de aanpak,” vertelt Henk Dokter, gebiedsbeheerder bij Stadgenoot. “Alle neuzen stonden dezelfde kant op. Financiële middelen kwamen er gewoon. Naast ons als corporaties betaalden ook alle bewoners van de koopwoningen hun deel.” Zelfs een informatieavond, in dit soort situaties gebruikelijk, was niet nodig. Bouman, van het stadsdeel: “We hoefden niemand te overtuigen van nut en noodzaak.” Ook Erik Bobeldijk, verantwoordelijk portefeuillehouder, is blij met de gezamenlijke aanpak én de behaalde resultaten. “Het geeft ons de hoop dat deze succesvolle aanpak ook in andere buurten kan worden ingezet. Helaas zijn er meer buurten in Nieuw-West – in Osdorp, Overtoomse Veld en andere delen van Geuzenveld – met vergelijkbare problemen. Ook daar wil ik komende maanden graag een aanpak zoals in de Bakemabuurt.”

Voorkomen
De rattenbevolking – een grove schatting spreekt van vierhonderd exemplaren – werd succesvol weggehaald. Bosman: “Met één nadeel als gevolg. De ondergrondse containers op straat, waar we nu als bewoners gebruik van moeten maken, zijn een eindje lopen hier vandaan. We willen die, zeker voor de mensen die wat slechter ter been zijn, het liefst vóór de flats hebben.” Gebiedsmakelaar Bouman: “Die containers worden wel vaker geleegd nu meer bewoners er gebruik van maken. Maar extra exemplaren voor de deur zijn helaas niet zomaar geregeld.” Wat voor nu nog net wat belangrijker is, is het voorkomen van opnieuw een rattenplaag. Dokter (Stadgenoot): “Dat betekent steeds blijven communiceren hoe dat kan. Gooi geen eten op straat, zet geen vuil naast de afvalcontainers, meld het als een container vol zit. Bij het echt goed oplossen van het rattenprobleem hebben bewoners een hele belangrijke rol.” Flyers, nieuwsbrieven en binnenkort een voorlichtingsfilmpje moeten bewoners keer op keer duidelijk maken hoe een plaag van dieren uit buurt en huis te houden is. Bosman: “Het is gewoon logisch nadenken en handelen als bewoner.”
Eerder verschenen in de Westerpost in deze serie: ´Bakkie bij een bakkie´ over zwerfvuilaanpak (5 oktober), ´Hulp bewoners hard nodig´ over woningbeveiliging (12 oktober), ‘Sport laat jongeren bloeien’ (19 oktober) en ‘Wat kunst voor de wijk doet’ (16 november). Alle artikelen vindt u op www.amsterdam.nl (klik op Bestuur en organisatie > bestuurscommissies> Nieuw-West> Extra inzet in uw buurt).