Aangelijnd bij de schapen

“Schapen zien geen gezellige hond, die zien een roofdier”

Kilometerslange natuur om te struinen en te genieten. Wandelaars vind je er overal, elke dag. Veelal met hond, want de Ringvaartdijk is dé uitlaatplek van westelijk Amsterdam. Maar de dijk is op bepaalde stukken ook het onderkomen van een kudde grazende Drentse heideschapen. Schapen en honden zijn geen goede combinatie weet schapenhoedster Sylvia Passchier, zelf bezitter van zes bordercollies. “Laten de mensen hun honden alsjeblieft op de dijk aanlijnen.”

Tekst en foto: Shirley Brandeis (i.o.v. stadsdeel Nieuw-West)

Verbaasd staren zevenentwintig paar schapenogen hun hoedster en bezoek aan. Aan Sylvia Passchier zijn ze gewend. Aan het voor hen nieuwe gezicht met camera en blocnote niet. Hun baasje komt dagelijks op de dijk kijken hoe het de kudde vergaat. “Vaak zie ik het al in één oogopslag als er iets is.” Zijn het er nog zevenentwintig, zijn ze ontspannen, hebben ze geen vlekken op hun vacht of andere kuren, staan de hekjes nog overeind? Is alles positief beantwoord, dan kan Passchier verder met haar – onbetaalde – werkzaamheden als herder. Lachend: “Als ik mensen vertel dat ik uit Amsterdam kom en dan mijn beroep noem, staat men wel te kijken, ja.”

Bedreiging
De collies zijn er om Passchier te helpen bij het vervoeren van de kudde na gedane zaken. Na het grazen dus. Haar arm gaat hoog de lucht in op de inmiddels goed begraasde dijk om aan te geven hoe hoog het ooit was: “Tweeënhalve meter hoog stond het de eerste keer dat ik de schapen hier los liet. Ik zeg altijd grappend: laat ze niet los in je tuin, voor je het weet heb je een kaal stuk grond bij je huis!” Het zijn volgens Passchier de mooiste momenten voor een schapenhoeder: “Die eerste keer op een nieuw stuk grond gaan ze helemaal los op al het lekkers.” Riet, brandnetels, berenklauw, distels… De Drentse ooien en rammen smaakt het allemaal goed. Wat verder nodig is, is rust. Genoeg hiervan in deze omgeving zou je denken, maar de praktijk is anders. Honden vormen een bedreiging voor het wel en wee van de schapen. Passchier: “Schapen zien geen gezellige hond die volgens het baasje niks doet. Die zien een roofdier, raken in paniek, springen in het water en verdrinken.” Daarnaast is de dijk ook onderdeel van de Groene AS, een ecologische verbindingszone voor alle fauna dat er leeft. Dat gaat ook niet lekker samen met honden.

tn_ringvaartdijkAanlijnen
Ze begrijpt heel goed dat de dijk de ultieme uitlaatplek is; Passchier is zelf hondenbezitter en woonachtig nabij het gebied. Maar haar collies zijn getrainde honden. Ze traint ze – als eigenaar van Big City Borders – zelf; naast het fokken van de Drentse heideschapen en het laten begrazen van stukken groen in Osdorp en omgeving. Loslopende honden op de dijk zijn echter een gevaar voor haar schapen, die daar wel nodig zijn voor het natuurlijke beheer dat zij al grazend doen. En ook: “Onder aan de dijk, in de polder, zijn twee grote losloopgebieden voor honden. Daar kunnen ze heerlijk vrij lopen en rennen.” Eens in de zoveel tijd wordt de kudde verplaatst. Je hond even korter aanlijnen en stevig vast houden is dan gewenst. De meeste mensen, weet Sylvia, reageren begripvol én enthousiast. Want de tocht van de kudde naar een volgend stuk dijk is nog altijd een belevenis voor dijkbezoekers en omwonenden. Alles gaat in een heel rustig tempo, terwijl een van de bordercollies de groep schapen bijeenhoudt. Passchier: “We hebben geen haast.” Jaloers noteert de krant over het zonovergoten stuk dijk, de schapen en de relaxte werkhouding van de hoeder. Of we dan ook even willen noteren dat ze er ook staat bij min acht graden Celsius, bij stortbuien en bij sneeuw. “Maar goed, dit blijft natuurlijk een heerlijk beroep.”

Handhaving
“We gaan handhaven zodra de informatie richting de hondenbezitters op orde is,” vertelt Ron van Velzen, toezichthouder van Recreatie Noord-Holland. “Als de schapen hun tijdelijke plek op een stuk dijk hebben, plaatsen we daar informatieborden en nemen we een periode van enkele weken om mensen ter plekke te informeren.” De meeste mensen, is de ervaring, weten dan dat ze hun hond moeten aanlijnen. “Daarna gaan we over tot handhaving en dus bekeuren als dat moet. De boete is 95 euro. Een flink bedrag dat je eenvoudig kunt besparen als je bedenkt dat je je hond onder aan de dijk, op twee plekken in het gebied, wél lekker los kunt laten lopen.”